Jodelende wulpen en keukentafels, landbouw door vogelogen
Ben Koks is een Nederlandse ornitholoog, meer bepaald een natuur- en weidevogeldeskundige, die vooral bekend werd om zijn werk rond bescherming van akkervogels en het ontwikkelen van ideeën om landbouw en natuur beter te combineren. Hij is intussen internationaal erkend als onderzoeker van de grauwe kiekendief en andere akkervogels. Koks richtte de Werkgroep Grauwe Kiekendief op en later Harrier Conservation International voor onderzoek en bescherming van deze vogels. Voor zijn werk ontving hij onder meer de Heimans en Thijsse Prijs (2017).
Zonder zijn inspanningen en initiatieven zou de grauwe kiekendief in Nederland begin jaren 1990 uitgestorven zijn. Hij wist intensief samen te werken met boeren en groenvoederdrogerijen, waardoor de grauwe kiekendief alle kansen kreeg in de akkerlanden. Ben Koks ligt bijgevolg aan de basis van een zeldzaam succesverhaal in biodiversiteitsherstel. In zijn boek ‘Jodelende wulpen & keukentafels’ toont de auteur aan dat boerenland cruciaal is voor vogels en dat samenwerking, kennis en toewijding kwetsbare soorten effectief kan beschermen.
De auteur legt ook oplossingen op tafel voor een toekomstbestendig agrarisch landschap, zoals het Biodivers Akker Mozaïek (BAM) en het revitaliseren van graanstoppels. Landschappen, landbouwpraktijken en vogelpopulaties zijn de laatste decennia ingrijpend veranderd. Koks beschrijft voorbeelden uit de praktijk van gemiste kansen en toont aan hoe we hieruit kunnen leren om tot betere concepten in de toekomst te komen, met de ecologie van een selectie vogelsoorten als leidraad. Hij neemt meer bepaald grauwe kiekendief, veldleeuwerik, patrijs, geelgors, wulp en grutto als voorbeelden. Vervolgens toont Koks aan hoe we met essentiële ingrediënten zoals menselijke inzet, langjarig onderzoek en monitoring voor agro-ecologische recepten komen tot een duurzame landbouw die iedereen ten goede komt. Jodelende wulpen en keukentafels is ronduit een inspirerend en hoopgevend boek dat aanzet tot een multidisciplinaire aanpak van vogelbescherming.
Koks B., 2026. Jodelende wulpen en keukentafels, landbouw door vogelogen, uitgeverij Noordboek, Gorredijk, 272 blz., ISBN 978 905615 255 1, € 24,90. Een aantal bladzijden van het boek zijn als preview te lezen op de website van de uitgeverij.