Tijdens de Nacht van de Duisternis, op zaterdag 11 oktober, trokken buurtbewoners en geïnteresseerden er in Zegelsem (Brakel) op uit voor een bijzondere avondwandeling in het pikkedonker. De Provincie Oost-Vlaanderen en Natuurpunt Vlaamse Ardennen plus wilden ermee aantonen hoe waardevol duisternis is voor mens en natuur.
Wandelen in de duisternis
De duisterniswandeling was voor velen een verrassende ervaring. Wandelen zonder kunstlicht scherpt de zintuigen aan en biedt een unieke kijk op de omgeving. De tocht vertrok aan het Faunahuis, waar bezoekers meteen ook een blik konden werpen op de nieuwe demonstratieverlichting. Die toont niet alleen hoe het niet moet, maar vooral hoe het wél kan: gericht, gedimd en met aangepaste kleurtemperaturen die de natuurlijke omgeving zo min mogelijk verstoren.
Nachtverlichting is mooi, maar niet zonder gevolgen
Hoewel verlichting vaak als vanzelfsprekend wordt gezien, toont steeds meer onderzoek aan dat nachtelijk kunstlicht een schaduwzijde heeft. Het verstoort onze biologische klok en belemmert de slaap. Ook dieren ondervinden hinder. Glimwormen raken hun weg kwijt, vleermuizen vermijden verlichte vliegroutes en nachtvlinders en planten raken in de war door continue belichting.
Bewust kiezen en slim verlichten
De beste verlichting voor mens en natuur is simpelweg géén verlichting. Is het toch nodig? Bekijk verlichting dan met een kritische blik: verlicht enkel waar en wanneer het nodig is, vermijd overbelichting en gebruik aangepaste kleuren zoals amber of rood. Dat kan je zien bij de nieuwe demonstratieverlichting aan het Faunahuis. Die is er gekomen dankzij een mooie samenwerking en financiële steun van de Provincie Oost-Vlaanderen.
Belangrijke rol voor lokale besturen
De komende jaren schakelen steden en gemeenten over op ledverlichting op straat. Het is een uitgelezen kans om stil te staan bij het soort verlichting en om kosten te besparen.
De vijf Vlaamse provincies willen gemeenten daarbij inspireren met een gids over verlichting. Samen met de duisternisbehoeftekaart, die aangeeft welke gebieden ecologisch het meest nood hebben aan duisternis, wil die gids gemeenten helpen om keuzes te maken qua verlichting per wijk en straat. Er moet natuurlijk altijd gezocht worden naar een goed evenwicht tussen licht en donker: mensen moeten zich veilig voelen op straat en in het verkeer en er moet aandacht zijn voor de natuur. Je moet dus echt gemeente per gemeente en straat per straat aan de slag
Kaart: https://natuurenbos.vlaanderen.be/dieren-en-planten/soortenbescherming/duisternisbehoeftekaart