{"id":537,"date":"2026-03-30T16:37:59","date_gmt":"2026-03-30T16:37:59","guid":{"rendered":"https:\/\/npvap.be\/meander\/?p=537"},"modified":"2026-03-30T17:41:07","modified_gmt":"2026-03-30T17:41:07","slug":"familiale-staartmezen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/npvap.be\/meander\/2026\/03\/familiale-staartmezen\/","title":{"rendered":"Familiale staartmezen"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Het leven van de koolmees is de laatste decennia door verschillende wetenschappers al tot in het kleinste detail onderzocht, maar ook staartmezen ontsnappen niet aan de inbreuk op hun privacy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de winter leven de gezellig kwetterende staartmezen in groepjes van 10 \u00e0 20 dieren. De groepen bestaan meestal uit jonge en volwassen dieren van beide geslachten die al dan niet met elkaar verwant zijn. Familieleden kunnen elkaar aan de roep herkennen, maar mogelijk spelen nog andere factoren mee. De samenstelling is veranderlijk, waarbij vogels van groep wisselen en er af toe groepen versmelten. Om energie te besparen overnachten ze dicht bijeen. Toch verliezen ze daarbij gemiddeld in de nacht 9% lichaamsgewicht. Degene aan de buitenkant \u2013 meestal dezelfde vogels \u2013 zijn de pineut en verliezen meer gewicht. Eigenaardig genoeg is het verlies het grootst bij een temperatuur van 4 \u00b0C. Bij lagere temperaturen slagen ze er blijkbaar in om gewichtsverlies te beperken, mogelijk omdat hun lichaamstemperatuur zakt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In februari-maart vallen deze groepen uiteen en zoeken paartjes een plaats om te broeden. Vooral mannetjes blijven daarbij dicht bij de plaats waar ze geboren zijn. Als ze zich toch verder weg vestigen, doen ze dat samen met hun zussen en broers, waardoor ze hun familiebanden behouden terwijl ze verhuizen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het bouwen van het nest, het leggen van de 9 tot 11 eieren, het uitbroeden en voederen van de jongen, neemt heel wat tijd in beslag. Het kunstige, koepelvormige nest is gebouwd van mos dat met spinnenzijde aan elkaar is gebonden, bedekt met duizenden stukjes korstmos en binnenin bekleed met veren. In de tuin is een paartje ondertussen al meer dan twee weken aan het werk, en het nest is nog niet af.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tot 70% van de nesten wordt echter gepredeerd en dan rest er hoogstens tijd voor \u00e9\u00e9n vervanglegsel. Grote legsels zijn trouwens typisch voor soorten die onder een hoge predatiedruk leven. Vanaf begin mei is het echter te laat om nog opnieuw te beginnen. Van de vogels die er niet in geslaagd zijn om te broeden, verhuist ongeveer \u00e9\u00e9n vierde \u2013 overwegend mannetjes \u2013 naar een ander nest om een paar dat meer geluk had te helpen bij het grootbrengen van hun nakomelingen. Ongeveer de helft van alle broedsels heeft helpers, meestal slechts \u00e9\u00e9n of twee, maar soms wel acht. Het extra voedsel dat de helpers verstrekken, vergroot de overlevingskansen van de jongen. Helpers kiezen meestal het nest van familieleden, waardoor het aantal vogels dat hun genen draagt in de volgende generatie toeneemt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Deze tekst is gebaseerd op:<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>MORINAY J., WOODWARD B.K., RUSSELL A.F., SHARP S.P. &amp; HATCHWELL B.J. (2025) &#8211; Ecological and demographic drivers of kin-directed cooperation in a social bird: Insights from a long-term study &#8211; J Anim Ecol.: 94:485\u2013500, DOI: 10.1111\/1365-2656.14237<\/li>\n\n\n\n<li>HATCHWELL B.J., SHARP S.P., SIMEONI M. &amp; MCGOWAN A. (2009) &#8211; Factors influencing overnight loss of body mass in the communal roosts of a social bird &#8211; Functional Ecology 23: 367\u2013372, doi: 10.1111\/j.1365-2435.2008.01511.x<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-8f761849 wp-block-group-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"703\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/03\/staartmees-703x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-601\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Staartmees \u00a9 Gould, 1873<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"654\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/03\/staartmees_2-654x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-602\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Staartmees \u00a9 Gould, 1873<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het leven van de koolmees is de laatste decennia door verschillende wetenschappers al tot in het kleinste detail onderzocht, maar ook staartmezen ontsnappen niet aan de inbreuk op hun privacy. In de winter leven de gezellig kwetterende staartmezen in groepjes van 10 \u00e0 20 dieren. De groepen bestaan meestal uit jonge en volwassen dieren van [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":603,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"coauthors":[7],"class_list":["post-537","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fauna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=537"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/537\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":646,"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/537\/revisions\/646"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/media\/603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=537"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/npvap.be\/meander\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}